پنج شنبه 09 فوریه 2012 (Hamburg)
| فجــر | 05:54 |
| طلوع افتـاب | 07:51 |
| ظهــر | 12:34 |
| عصـــر | 14:48 |
| مغـرب | 17:45 |
| عشــاء | 18:48 |
| نیمه شب | 23:34 |
نقدها: 0
خطیب: امام مسجد و مدير مركز اسلامي هامبورگ انسان شناسی از دیدگاه قرآن 12 - کرامت ذاتی انسانبسمه تعالی
آیات قرآن کریم دربارهء انسان دو نوع دیدگاه را مطرح می کند در بخشی از آیات از کرامت و ارجمندی انسان سخن به میان آمده و اینکه او از موجودات دیگر برتر است "وَلَقَدْ كَرَّمْنَا بَنِي آدَمَ وَحَمَلْنَاهُمْ فِي الْبَرِّ وَالْبَحْرِ وَرَزَقْنَاهُم مِّنَ الطَّيِّبَاتِ وَفَضَّلْنَاهُمْ عَلَى كَثِيرٍ مِّمَّنْ خَلَقْنَا تَفْضِيلاً " [1]« فرزندان آدم را حقیقتاً گرامی داشتیم و آنان را در خشکی و دریا برنشاندیم و از چیزهای پاک به ایشان روزی دادیم و بر بسیاری از آفریده های خود آنان را به گونه ای برجسته برتری دادیم. »
چه اینکه در سورهء تین [2] تصریح شده که آفرینش انسان در بهترین نوع استحکام و بنیان قرار داده شد و در سورهء مومنون[3] اشاره کرده که خلقت انسان به نیکوترین شکل ممکن بود و در برخی آیات این حقیقت بازگو شده که همه آنچه که در آسمان و زمین است برای انسان تسخیر و یا برای او آفریده شده است " أَلَمْ تَرَوْا أَنَّ اللَّهَ سَخَّرَ لَكُم مَّا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ وَأَسْبَغَ عَلَيْكُمْ نِعَمَهُ ظَاهِرَةً وَبَاطِنَةً " [4] « آیا مشاهده نکرده و نیندیشید که به راستی خداوند آنچه را در آسمان ها و زمین است برای شما مسخّر ساخته و نعمت های آشکار و پنهان خود را به طور کامل بر شما فرو ریخت . »
توجه به کرامت انسان به حدّی است که فرشتگان الهی برای احترام به حقیقت انسان مأمور به سجده و تکریم او شدند زیرا او شایستگی یادگیری اسماء الهی را پیدا کرده و به مقام خلیفة الّلهی و ولایت الهی دست یافته و لذا همه آنچه که آفریده شده برای جایگاه انسان بوده است و اینکه انسان بتواند از این امکانات استفاده مطلوب کند و زمینه کمال را برای خود فراهم سازد . و دقت در آیات مربوط به انسان برتری این مخلوق را آشکار می سازد و قطعاً این نوع و سنخ از آیات کرامت و شرافت انسان را بیان می نماید . البته لازم به ذکر است که آیات دیگری دربارهء انسان در قرآن کریم مطرح است که ضعیف بودن ،[5] حریص بودن ،[6] ستمکار و ناسپاس بودن ،[7] نادان بودن ، [8]و همانند چهارپایان بلکه گمراه تر از آنان بودن ،[9] و در نازل ترین مرتبه قرار گرفتن[10] را بیان می کند و باید توجه داشت که این نوع آیات متناقض نیستند بلکه هر یک ناظر به حالت خاص از انسان و شرائط خاص است که باید مورد بررسی قرار گیرد.
آنچه از قرآن بدست می آید اینست که انسان دارای دو نوع کرامت است یکی ذاتی و دیگر اکتسابی است. مقصود از کرامت ذاتی آنست که انسان به لحاظ ساختمان وجودی ، امکانات ، ظرفیتها و استعدادهایش به بهترین شکل آفریده شد و این کرامت از عنایت ویژهء خداوند نسبت به انسان را حکایت می کند و بسیار روشن است که این نوع عنایت به اختیار انسان ربطی ندارد و با اختیار انسان نبوده و آنجه که مهم است و هر انسانی باید بدان توجه داشته باشد اینست که همهء انسانها باید جایگاه وجودی خود را درک کنند و از سهمیه ای بزرگی که در نظام هستی خدای متعال به آنان عنایت فرموده آگاه باشند و سعی و تلاششان بر این باشد که در مسیر انسان شدن قدم بردارند و همهء سرمایه ها را برای هدف عالی هزینه کنند و نباید با صرف داشتن چنین سرمایه ای بر موجودات دیگر فخر بفروشند بلکه باید در صدد استفاده از ظرفیتها و شکوفائی استعدادها باشند و اگر این امانت را حفظ نکنند در واقع عمر و سرمایه خود را به هدر خواهند داد.
|