ارسال به دوستان
کد خبر : 196051

شناخت قرآن (5)

خطیب: حجت الاسلام والمسلمین دکتر مفتح امام و مدیر مرکز اسلامی هامبورگ تاریخ: 26.10.2018

بسم الله الرحمن الرحيم

اَلْحَمْدُ لِلّهِ بِجَمِیعِ مَحَامِدِه کُلِّهَا عَلَی جَمِیعِ نِعَمِهِ کُلِّهَا اَلْحَمْدُ لِلّهِ مالِکِ الْمُلْکِ مُجْرِی الْفُلْکِ مُسَخِّرِ الرِّیاحِ فالِقِ الاْصْباحِ دَیّانِ الدّینِ رَبِّ الْعَالَمینَ اَلْحَمْدُ لِلّهِ عَلی حِلْمِهِ بَعْدَ عِلمِهِ وَالْحَمْدُ لِلّهِ عَلی عَفْوِهِ بَعْدَ قُدْرَتِهِ وَالْحَمْدُ لِلّهِ عَلی طُولِ اَناتِهِ فی غَضَبِهِ وَهُوَ قادِرٌ عَلی ما یُریدُ

ثم الصلاه و السلام علی محمد عبده و رسوله ارسله بالهدی و دین الحق لیظهره علی الدین کله و لو کره المشرکون

اوصیکم عبادالله و نفسی بتقوی الله و اتباع امره و نهیه، و اخوفکم من عقابه.

اسامى و اوصاف قرآن‏

برای درک رسالت و کارکردی که قرآن برای خود قائل است باید ببینیم خود قرآن برای خود چه نامها و اوصافی را برگزیده است. بدرالدین زركشى‏ بيش از نود اسم يا وصف براى قرآن ذکر کرده، و از قاضى عزيزى نيز 55 نام و عنوان براى قرآن نقل شده است. ابو الفتوح رازى 43 نام براى قرآن آورده که بيشتر جنبه وصفى دارد، و طبرسى در مجمع البيان به نام‏هاى «قرآن»، «فرقان»، «كتاب» و «ذكر» اكتفا كرده است‏:

1.     قرآن (متن خواندنی):

إِنَّ عَلَيْنا جَمْعَهُ وَ قُرْآنَهُ فَإِذا قَرَأْناهُ فَاتَّبِعْ قُرْآنَهُ‏ (قيامة: 17 -18)

جمع ‏كردن و خواندن آن بر عهده ماست؛ پس هرگاه آن را خوانديم از خواندن آن پيروى كن.

-       این تعبیر نام خاص کتاب پیامبر اسلام است.

2.     فرقان(فرق‏گذارنده وجداکننده حق‏از‏باطل):

تَبارَكَ الَّذِي نَزَّلَ الْفُرْقانَ عَلى‏ عَبْدِهِ (فرقان:1)؛

خجسته است كسى كه بر بنده خود فرقان [=جداسازنده حق از باطل] را نازل فرمود.

 وَ أَنْزَلَ التَّوْراةَ وَ الْإِنْجِيلَ مِنْ قَبْلُ هُدىً لِلنَّاسِ وَ أَنْزَلَ الْفُرْقانَ‏ (آل عمران:3-4)

 تورات و انجيل را پيش از آن براى رهنمود مردم فرو فرستاد و فرقان [=جداكننده حق از باطل] را نازل كرد.

-       این تعبیر در مورد کتاب موسی علیه السلام هم به کار رفته است:

وَلَقَدْ آتَيْنَا مُوسَىٰ وَهَارُونَ الْفُرْقَانَ وَضِيَاءً وَذِكْرًا لِّلْمُتَّقِينَ (انبیاء: 48)

و در حقيقت به موسى و هارون فرقان داديم و [كتابشان] براى پرهيزگاران روشنايى و اندرزى است.

3.     كتاب (مکتوب، نوشته شده):

إِنَّا أَنْزَلْنا إِلَيْكَ الْكِتابَ بِالْحَقِّ لِتَحْكُمَ بَيْنَ النَّاسِ بِمَا أَرَاكَ اللَّهُ (نساء: 105)؛

ما اين كتاب را به حق بر تو نازل كرديم تا ميان مردم به [موجب] آنچه خدا به تو آموخته داورى كنى.

ذلِكَ الْكِتابُ لا رَيْبَ فِيهِ‏ (بقره: 2)

اين است كتابى كه در [حقانيت] آن هيچ ترديدى نيست.

-       این تعبیر نامی عام است که برای کتابهای تمامی انبیا به کار رفته است.

4.     ذكر (حفظ، فراموش نشدنی):

إِنَّا نَحْنُ نَزَّلْنَا الذِّكْرَ وَ إِنَّا لَهُ لَحافِظُونَ‏ (حجر: 9)

 بى‏ ترديد ما اين قرآن را به تدريج نازل كرده‏ ايم و قطعا نگهبان آن خواهيم بود.

وَ أَنْزَلْنا إِلَيْكَ الذِّكْرَ لِتُبَيِّنَ لِلنَّاسِ ما نُزِّلَ إِلَيْهِمْ وَ لَعَلَّهُمْ يَتَفَكَّرُونَ (‏نحل: 44)

و اين قرآن را به سوى تو فرود آورديم تا براى مردم آنچه را به سوى ايشان نازل شده است توضيح دهى و اميد كه آنان بينديشند.

-       این تعبیر در مورد کتاب موسی علیه السلام هم به کار رفته است:

وَلَقَدْ آتَيْنَا مُوسَىٰ وَهَارُونَ الْفُرْقَانَ وَضِيَاءً وَذِكْرًا لِّلْمُتَّقِينَ (انبیاء: 48)

و در حقيقت به موسى و هارون فرقان داديم و [كتابشان] براى پرهيزگاران روشنايى و اندرزى است.

نفی توهم تحریف قرآن

تحریف به چند صورت می‏باشد:

1.     تحریف با افزودن (بالزیاده): اینکه مطالبی به کتاب، بدون نظر مؤلف افزوده شده باشد.

2.     تحریف با کاستن (بالنقیصه): اینکه مطالبی از کتاب، بدون نظر مؤلف کاسته شده باشد.

3.     تحریف با تغییر (بالتغییر): اینکه مطالبی از کتاب، بدون نظر مؤلف تغییر داده شود. این صورت از تحریف، در حقیقت به همان دو صورت قبلی بازمی‏گردد. زیرا تغییر مطلب، نتیجه کاستن مطلبی و افزودن مطلبی بجای آن است.

با توجه به اعتقاد مشهور به تحریف کتب انبیاء پیشین به هر دو صورت، این توهم برای عده‏ای پیش آمده که قرآن نیز تحریف شده است. این توهم را از دو راه می‏توان برطرف نمود:

1.     تضمین خود قرآن: تحریف با افزودن، بر اساس آیات تحدی، که ساختن سوره‏ای مشابه قرآن را نفی می‏کند ابطال می‏شود، زیرا برای افزودن سوره‏ای به قرآن، باید ابتدا سوره‏ای مانند قرآن ساخته شود، که با این آیات مردود است:

-       وَ إِنْ كُنْتُمْ فِي رَيْبٍ مِمَّا نَزَّلْنا عَلى‏ عَبْدِنا فَأْتُوا بِسُورَةٍ مِنْ مِثْلِهِ (بقره: 23)

و اگر در آنچه بر بنده خود نازل كرده‏ ايم شك داريد پس اگر راست مى‏ گوييد سوره‏ اى مانند آن بياوريد

-      قُل لَّئِنِ اجْتَمَعَتِ الْإِنسُ وَالْجِنُّ عَلَىٰ أَن يَأْتُوا بِمِثْلِ هَٰذَا الْقُرْآنِ لَا يَأْتُونَ بِمِثْلِهِ وَلَوْ كَانَ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ ظَهِيرًا (اسراء:88)

بگو اگر انس و جن گرد آيند تا نظير اين قرآن را بياورند مانند آن را نخواهند آورد هر چند برخى از آنها پشتيبان برخى [ديگر] باشند.

در آیات دیگری از قرآن کریم، خداوند حفظ و عدم تغییر و تحریف قرآن را تضمین نموده است، که هم تحریف با افزودن و هم تحریف با کاستن را ابطال می‏نماید:

-       إِنَّا نَحْنُ نَزَّلْنَا الذِّكْرَ وَ إِنَّا لَهُ لَحافِظُونَ‏ (حجر: 9)

بى‏ تردید ما اين قرآن را به تدریج نازل كرده‏‏ايم و قطعا نگهبان آن خواهیم بود

-       وَ إِنَّهُ لَكِتابٌ عَزِيزٌ لا يَأْتِيهِ الْباطِلُ مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ وَ لا مِنْ خَلْفِهِ تَنْزِيلٌ مِنْ حَكِيمٍ حَمِيدٍ (فصلت: 41-42)

قرآن كتابى نفوذ ناپذیر است. هیچ گونه باطلى از پيش رو و از پشت سر در آن راه ندارد، (اين قرآن) از طرف خداوند فرزانه و ستوده نازل شده است.

2.     ضرورت جاودانگی دین اسلام: لازمه ابدی بودن دین اسلام و آخرین دین بودن آن، اینستکه کتاب قرآن تا ابد سالم و بدون هیچگونه تحریف و تغییری باقی بماند. زیرا کتاب قرآن برای تمامی اعتقادات و احکام اسلامی در حکم سند و دلیل الهی می‏باشد، و حفظ و بقای دین اسلام در گرو حفظ و بقای قرآن کریم است. 

تفاوت قرآن با کتب انبیاء پیشین از حیث امکان تحریف

میان دین اسلام و قرآن کریم با سایر ادیان و کتب الهی پیشین از چند جهت تفاوت وجود دارد:

1.     قرآن کریم با لفظ و معنا از جانب خداوند صادر شده، بخلاف کتب الهی دیگر که تنها معنا از خداوند است.

2.     قرآن کریم با همه انسانها و حتی جنیان تحدی کرده و هماورد طلبیده، بخلاف سایر کتب الهی.

3.     در مورد قرآن کریم تضمین الهی به عدم تحریف وجود دارد، بخلاف سایر کتب الهی.

4.     دین اسلام، دینی جهانی و ابدی است، بخلاف سایر ادیان الهی که در مخاطب و زمان اعتبار محدود بودند.

 

معتقدان به تحریف قرآن، و مخالفان آن

در تاریخ اسلام و در کتب روایات، در میان طوائف مختلف اسلامی افرادی بوده‏اند که معتقد به تحریف با نقصان در قرآن کریم بوده، و احادیثی نیز در کتب روایی اسلامی وجود دارد، لکن نه این افراد از علمای بزرگ مسلمان بوده‏اند و نه این احادیث دارای اعتبار علم الحدیثی می‏باشند، بلکه در همه طوائف مسلمان، همواره تمامی علما و بزرگان اعتقاد به عدم تحریف قرآن دارند، و احادیث معتبر در کتب روائی اسلامی نیز بر عدم تحریف قرآن دلالت می‏ نمایند.





نظر شما



نمایش غیر عمومی
تصویر امنیتی :