ارسال به دوستان
کد خبر : 195403
تاریخ انتشار : 9/22/2018 6:43:00 AM

نیاز بشر به دین (3)

خطیب: حجت الاسلام والمسلمین دکتر مفتح

تاریخ: 22.09.2018
بسم الله الرحمن الرحيم

اَلْحَمْدُ لِلّهِ بِجَمِیعِ مَحَامِدِه کُلِّهَا عَلَی جَمِیعِ نِعَمِهِ کُلِّهَا اَلْحَمْدُ لِلّهِ مالِکِ الْمُلْکِ مُجْرِی الْفُلْکِ مُسَخِّرِ الرِّیاحِ فالِقِ الاْصْباحِ دَیّانِ الدّینِ رَبِّ الْعَالَمینَ اَلْحَمْدُ لِلّهِ عَلی حِلْمِهِ بَعْدَ عِلمِهِ وَالْحَمْدُ لِلّهِ عَلی عَفْوِهِ بَعْدَ قُدْرَتِهِ وَالْحَمْدُ لِلّهِ عَلی طُولِ اَناتِهِ فی غَضَبِهِ وَهُوَ قادِرٌ عَلی ما یُریدُ

ثم الصلاه و السلام علی محمد عبده و رسوله ارسله بالهدی و دین الحق لیظهره علی الدین کله و لو کره المشرکون

اوصیکم عبادالله و نفسی بتقوی الله و اتباع امره و نهیه، و اخوفکم من عقابه

در هفته های گذشته گفتیم که تقوی و عبودیت به معنای اطاعت محض از اوامر و نواهی خداوند و پیروی از ادیان الهی است، که چنین اطاعتی مقتضای عقل و خرد نیز می‏باشد. و گفتیم که دستورات خداوند به منزله نسخه شفابخشی است که سعادت و خوشبختی ابدی را برای بشر تضمین می‏ کند. حال اضافه می‏کنیم که این دستورات در طول زمان و متناسب با شرایط زندگی بشر بالطبع دچار تغییر خواهند شد، و البته اصول حاکم بر این اوامر و نواهی و جهت گیری آنها همواره ثابت خواهند بود.

دینداری و پرستش خداوند تاریخی به بلندای زندگی بشر دارد، و زندگی نوع انسان هیچگاه خالی از وجود دین و اعتقاد به خدای خالق نبوده است. این احساس فطری نیاز بشر به دین و از میان نرفتن اعتقادات دینی در فراز و نشیب های تاریخ گاه به «سخت جانی» دین تعبیر می‏شود، و گاه به «صد جان داشتن» دین!

انبیا بعنوان پیام آوران از جانب خداوند و حاملان آموزه‏ های دینی، از ابتدای خلقت و در همه عصرها و نسلها با بشر همراه بوده‏اند. سلسله پیامبران منحصر به انبیایی که در منطقه غرب آسیا و خاورمیانه می‏شناسیم همچون نوح، ابراهیم، اسحاق، اسماعیل، یعقوب، موسی، عیسی و غیرهم نیستند، بلکه مسلماً در سایر نقاط کره زمین، چنانچه انسانی زندگی می‏کرده است پیامبرانی نیز وجود داشته‏ اند. خدای سبحان در قرآن کریم در بیان این مطلب می‏ فرماید:

o     وَ لَقَدْ بَعَثْنَا فِی كلِّ أُمَّةٍ رَّسُولاً أَنِ اعْبُدُواْ اللّهَ وَاجْتَنِبُواْ الطَّاغُوتَ (نحل:36)

o     و همانا در هر امتى پيامبرى فرستاديم كه [اعلام كند كه‏] خدا را بپرستيد و از [پرستش‏] طاغوت بپرهيزيد

قرآن کریم راز تعدد ادیان و کثرت انبیا در طول تاریخ بشر را «آزمایش الهی» نسبت به انسانها دانسته و می‏فرماید:

o     لِكُلٍّ جَعَلْنَا مِنْكُمْ شِرْعَةً وَ مِنْهَاجًا ۚ وَ لَوْ شَاءَ اللَّهُ لَجَعَلَكُمْ أُمَّةً وَاحِدَةً وَلَٰكِنْ لِيَبْلُوَكُمْ فِي مَا آتَاكُمْ ۖ فَاسْتَبِقُوا الْخَيْرَاتِ ۚ إِلَى اللَّهِ مَرْجِعُكُمْ جَمِيعًا فَيُنَبِّئُكُمْ بِمَا كُنْتُمْ فِيهِ تَخْتَلِفُونَ(المائده:48)

o     براى هر يك از شما شريعت و راه روشنى قرار داديم. و اگر خدا مى‏خواست همه شما را امت واحدى قرار مى‏داد، ولى مى‏خواهد شما را در آنچه به شما داده امتحان كند؛ پس به سوى كارهاى نيك بر يكديگر پيشى گيريد. بازگشت همه شما به سوى خداست؛ پس شما را به آنچه همواره درباره آن اختلاف مى‏كرديد، آگاه مى‏كند.

نکته مهم در مورد تمامی ادیان بجز دین اسلام، همانا موقتی و قومی بودن (محدودیت زمان و مخاطب) آنهاست. قرآن کریم در گزارش پیامبران الهی اینچنین تعابیری دارد:

وَلَقَدْ أَرْسَلْنَا نُوحًا إِلَىٰ قَوْمِهِ ...( هود: 25)

وَإِلَىٰ عَادٍ أَخَاهُمْ هُودًا ۚ ...( هود: 50)

وَإِلَىٰ ثَمُودَ أَخَاهُمْ صَالِحًا ۚ ... (هود: 61)

وَإِلَىٰ مَدْيَنَ أَخَاهُمْ شُعَيْبًا ۚ ... (هود: 84)

در ادیان بزرگ ابراهیمی این محدودیتها بخوبی آشکار است:

-       دین موسی: مخصوص قوم بنی‏ اسرائیل بوده و در تعلیمات موسی علیه السلام وعده ظهور پیامبری از نسل داود با لقب «ماشیح» (تطهیر شده) داده شده است. پیروان عیسی علیه السلام او را آن پیامبر موعود دانستند، که معتقد شدند که او همان «ماشیح» (مسیح) می‏باشد.

-       دین عیسی: مخصوص قوم بنی‏ اسرائیل بوده و در تعلیمات عیسی علیه السلام وعده ظهور پیامبری به نام «فارقلیط» داده شده است. قرآن کریم هر دو این موارد را گزارش می‏دهد. هم محدودیت مخاطب دین عیسی علیه السلام و هم وعده ظهور پیامبر بعدی (احمد، به تعبیر قرآن) در این آیه شریفه بیان شده است:

o     وَ إِذْ قَالَ عِيسَى ابْنُ مَرْيَمَ يَا بَنِي إِسْرَائِيلَ إِنِّي رَسُولُ اللَّهِ إِلَيْكُمْ مُصَدِّقًا لِمَا بَيْنَ يَدَيَّ مِنَ التَّوْرَاةِ وَ مُبَشِّرًا بِرَسُولٍ يَأْتِي مِنْ بَعْدِي اسْمُهُ أَحْمَدُ ۖ(صف:6)

o     و [ياد كن‏] هنگامى را كه عيسى پسر مريم گفت: اى بنى‏اسرائيل! به يقين من فرستاده خدا به سوى شمايم، تورات را كه پيش از من بوده تصديق مى‏كنم، و به پيامبرى كه بعد از من مى‏آيد و نامش «احمد» است‏

ادیان غیر ابراهیمی نیز دارای محدودیت بوده و در آنها نیز وعده به پیامبر و موعود بعدی گزارش شده است:

-       دین زرتشت: موعود این دین پیامبری است به نام «سوشیانس»

-       دین بودا: موعود این دین پیامبری است به نام «میتریا»

دین  اسلام، طبق آیات قرآن کریم دینی است جهانی، و ابدی. هم مخاطب این دین تمامی انسانها هستند و هم دوران معتبر بودن این دین انتهایی ندارد. قرآن در مورد مخاطبان دعوت پیامبر اسلام می‏فرماید:

o     قُلْ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنِّي رَسُولُ اللَّهِ إِلَيْكُمْ جَمِيعًا (الاعراف:158)

o     بگو : اى مردم! يقيناً من فرستاده خدا به سوى همه شمايم؛

و در مورد عدم محدودیت زمانی دعوت رسول اکرم، و ابدی بودن این دین قرآن کریم می ‏فرماید:

o     مَا كَانَ مُحَمَّدٌ أَبَا أَحَدٍ مِنْ رِجَالِكُمْ وَلَٰكِنْ رَسُولَ اللَّهِ وَ خَاتَمَ النَّبِيِّينَ ۗ(الاحزاب:40)

o     محمّد پدر هيچ يك از مردان شما نيست، ولى فرستاده خدا و خاتم پيامبران است‏

اقتضای عمومی و ابدی بودن دین اسلام آنست که این دین دربردارنده تمامی نکات انسان ساز ادیان الهی سابق بوده، و بلکه بیش از آن را نیز واجد باشد، و «مهیمن» بودن قرآن کریم به عنوان متن الهی دین اسلام بر کتب آسمانی سایر ادیان اشاره به همین نکته است. کلام قرآن کریم نیز مؤید همین امر است که می‏فرماید:

o     وَ  أَنْزَلْنَا إِلَيْكَ الْكِتَابَ بِالْحَقِّ مُصَدِّقًا لِمَا بَيْنَ يَدَيْهِ مِنَ الْكِتَابِ وَ مُهَيْمِنًا عَلَيْهِ ۖ(المائده:48)

o     و ما اين كتاب [قرآن‏] را به‏ درستى و راستى به سوى تو نازل كرديم در حالى كه تصديق كننده كتاب‏هاى پيش از خود و نگهبان و گواه بر [حقّانيّت همه‏] آنان است؛





نظر شما



نمایش غیر عمومی
تصویر امنیتی :